Welke onderzoeken zijn nodig vóór een esthetische operatie? Van bloed tot ECG

In het kort: Vóór een esthetische operatie worden meestal een volledig bloedbeeld, stollingstests, bloedchemie en de bloedgroep bepaald; afhankelijk van leeftijd en gezondheid kunnen een ECG, een thoraxfoto, borstbeeldvorming of een zwangerschapstest worden toegevoegd. Welke onderzoeken nodig zijn, is niet voor iedereen gelijk: de chirurg en de anesthesioloog bepalen dit samen, rekening houdend met leeftijd, chronische aandoeningen, medicatie en de geplande operatie.

Esthetische operaties zijn meestal geplande, niet-spoedeisende ingrepen. Daardoor is er tijd om de gezondheid vooraf grondig te beoordelen. Preoperatieve onderzoeken zijn bedoeld om anesthesie en operatie veiliger te maken, een onopgemerkt gezondheidsprobleem op te sporen en zo nodig de operatie uit te stellen of het plan aan te passen.

In dit artikel bespreken we de meest gevraagde onderzoeken, wat ze laten zien, de rol van het anesthesiegesprek en waar bij chronische aandoeningen op wordt gelet. Het overzicht is algemeen; welke onderzoeken jij nodig hebt, beslist je arts na het consult.

Waarom worden onderzoeken aangevraagd?

De medische voorgeschiedenis (eerdere ziekten, operaties, allergieën, medicijnen) en het lichamelijk onderzoek vormen de basis van de beoordeling. Onderzoeken vullen die informatie aan. Bloedarmoede (anemie) kan het bijvoorbeeld moeilijker maken om bloedverlies tijdens de operatie op te vangen; een stollingsstoornis kan het bloedingsrisico verhogen; en een slecht geregelde bloedsuiker kan de wondgenezing vertragen en de kans op infectie vergroten.

De huidige benadering is om onderzoeken per persoon te kiezen in plaats van iedereen dezelfde lange lijst te laten doen. Voor een jong, gezond persoon met een kleine ingreep kan een beperkte set volstaan, terwijl bij hogere leeftijd, een chronische ziekte of een uitgebreide operatie vaak een bredere evaluatie nodig is.

Veelgevraagde bloedonderzoeken

• Volledig bloedbeeld: Geeft informatie over hemoglobine, witte bloedcellen en bloedplaatjes (cellen die een rol spelen bij de stolling). Bloedarmoede, tekenen van infectie of te weinig bloedplaatjes kunnen zo aan het licht komen.
• Stollingstests: Tests zoals PT/INR en aPTT meten hoe snel het bloed stolt. Ze zijn vooral belangrijk bij een voorgeschiedenis van bloedingsneiging of bij gebruik van bloedverdunners.
• Bloedchemie: Nuchtere bloedsuiker, nierfunctie, leverenzymen en elektrolyten (zoals natrium en kalium) worden bekeken. Deze waarden kunnen de keuze van anesthesiemiddelen en het herstel beïnvloeden.
• Bloedgroep: Wordt bepaald bij uitgebreidere operaties met mogelijk bloedverlies, zodat zo nodig bloed kan worden klaargezet.
• Infectiemarkers: Tests op hepatitis B, hepatitis C en hiv kunnen worden aangevraagd, afhankelijk van het beleid van de instelling en de persoonlijke situatie.
• Aanvullende tests: Bij diabetes bijvoorbeeld HbA1c (gemiddelde bloedsuiker van de afgelopen maanden), bij schildklierziekte schildklierwaarden.

Sommige bloedtests moeten nuchter worden afgenomen. Volg de instructies over hoe lang je vooraf niet mag eten en of je je vaste medicijnen mag innemen.

ECG, thoraxfoto en beeldvorming

Een elektrocardiogram (ECG) registreert de elektrische activiteit van het hart; het duurt kort en doet geen pijn. Het wordt meestal aangevraagd vanaf een bepaalde leeftijd en bij hartziekte, hoge bloeddruk of hartkloppingen in de voorgeschiedenis; de arts beslist wanneer het nodig is.

Een thoraxfoto (röntgenfoto van de borstkas) is niet voor iedereen routine. Hij kan worden gevraagd bij rokers, mensen met een chronische longziekte, na een recente luchtweginfectie of in geselecteerde gevallen op basis van het lichamelijk onderzoek.

Vóór borstoperaties (vergroting, verkleining of lifting) kan, afhankelijk van leeftijd en risicofactoren, een echografie van de borsten en/of een mammografie worden aangevraagd. Het doel is na te gaan of er vóór de ingreep een bevinding is die beoordeeld moet worden. Bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd kan vóór de operatie een zwangerschapstest worden gedaan als zwangerschap mogelijk is.

Het anesthesiegesprek

Vóór operaties onder algehele anesthesie of sedatie (een slaapachtige toestand door kalmerende middelen) beoordeelt de anesthesioloog de patiënt apart. Besproken worden eerdere problemen met narcose, narcoseproblemen in de familie, allergieën, snurken en slaapapneu (herhaalde ademstops tijdens de slaap), het gebit en de luchtwegen, en de huidige medicatie.

Met de uitslagen van de onderzoeken plant de anesthesioloog de vorm van anesthesie en de nuchtertijd vóór de operatie. Zo nodig worden extra onderzoeken of het advies van een andere specialist gevraagd. Dit gesprek is ook een goed moment om je eigen vragen te stellen.

Chronische aandoeningen, medicatie en gewoonten

Bij diabetes, hoge bloeddruk, hart-, long- of schildklierziekte of een stollingsstoornis kan advies (consult) worden gevraagd aan de specialist die de aandoening behandelt. Het doel is vast te stellen of de aandoening voldoende onder controle is voor een operatie. Is dat niet zo, dan kan uitstel voor de veiligheid de juiste beslissing zijn.

• Medicatie: Bloedverdunners, sommige pijnstillers, hormoonbevattende middelen en kruidensupplementen kunnen het risico op bloeding of trombose beïnvloeden. Meld alle middelen die je gebruikt en stop met geen enkel middel op eigen initiatief, alleen op aanwijzing van je arts.
• Roken: Schaadt de doorbloeding en wondgenezing. Stoppen vóór en na de operatie plan je samen met je arts.
• Eerdere uitslagen: Neem eerdere uitslagen, ontslagbrieven en medicatielijsten mee naar het consult; zo worden onnodige herhalingen voorkomen. Hoe lang uitslagen geldig blijven, hangt af van de instelling en de persoonlijke situatie.

Veelgestelde vragen

Welke bloedtests worden gedaan vóór een esthetische operatie?

Meestal worden een volledig bloedbeeld, stollingstests (PT/INR, aPTT), bloedchemie en bij uitgebreidere operaties de bloedgroep aangevraagd. Afhankelijk van het beleid van de instelling kunnen tests op hepatitis B, hepatitis C en hiv worden toegevoegd. Bij aandoeningen als diabetes of schildklierziekte kunnen extra tests nodig zijn. Jouw persoonlijke lijst wordt na het consult en het anesthesiegesprek door je arts bepaald.

Is vóór elke esthetische operatie een ECG nodig?

Nee, niet in elk geval. Een ECG wordt meestal gevraagd vanaf een bepaalde leeftijd, bij hartziekte, hoge bloeddruk, hartkloppingen of pijn op de borst in de voorgeschiedenis, of vóór uitgebreide ingrepen. Bij jonge, gezonde mensen beoordeelt de arts op basis van de geplande operatie en de vorm van anesthesie of het nodig is.

Is een mammografie nodig vóór een borstoperatie?

Vóór borstoperaties wordt aangeraden het borstweefsel te beoordelen; daarvoor kan een echografie, een mammografie of beide worden gevraagd. De keuze hangt af van leeftijd, borstaandoeningen in de familie en de bevindingen bij onderzoek. Laat de beeldvorming iets zien dat nader onderzocht moet worden, dan kan de operatie worden uitgesteld tot dat duidelijk is.

Hoe lang zijn preoperatieve uitslagen geldig?

Er is geen vaste termijn. De geldigheid hangt af van het beleid van de instelling, je gezondheid en het soort onderzoek. Heb je intussen een nieuwe ziekte doorgemaakt, is je medicatie veranderd of waren uitslagen grensgevallen, dan kan herhaling worden gevraagd. Recente uitslagen meenemen naar het consult maakt die beoordeling voor je arts eenvoudiger.

Gaat de operatie niet door als een uitslag afwijkt?

Niet elke afwijkende waarde betekent dat de operatie wordt geschrapt. Soms kan de ingreep worden gepland na extra onderzoek, advies van een specialist of een korte behandeling. Wordt bijvoorbeeld bloedarmoede of een slecht geregelde bloedsuiker gevonden, dan is het vaak veiliger dat eerst te behandelen en de operatie uit te stellen. De beslissing nemen chirurg en anesthesioloog samen.

Meer over het verloop van de anesthesie lees je op de pagina’s Informatie over verdoving en Gezichts- en halslift; voor een voorbereidend consult in Kayseri kun je de pagina Contact gebruiken.

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie; voor diagnose en behandeling is een onderzoek door een arts noodzakelijk.